Παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη στην προσχολική και πρωτοβάθμια εκπαίδευση

Εισαγωγή

Μέρος Α’ -  Θεωρητικό υπόβαθρο

Κεφάλαιο 1: Τι είναι η τεχνητή νοημοσύνη: βασικές έννοιες, διακρίσεις και εκπαιδευτικό πλαίσιο

1.1 Η τεχνητή νοημοσύνη ως ιστορική και καθημερινή πραγματικότητα

1.2 Τι είναι η τεχνητή νοημοσύνη: ορισμοί, ιεραρχία εννοιών και βασικές διακρίσεις

1.3 Πώς λειτουργούν τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα: μηχανισμός, όρια και παιδαγωγικές συνέπειες

1.4 Γραμματισμός στην ΤΝ, ευρωπαϊκό πλαίσιο και ελληνική πραγματικότητα

Κεφάλαιο 2: Πώς λειτουργεί η ΤΝ: αρχιτεκτονική, μάθηση και επιλογή εργαλείων

2.1 Από τους κανόνες στα δεδομένα: Πώς μαθαίνουν τα σύγχρονα συστήματα ΤΝ

2.2 Νευρωνικά δίκτυα και βαθιά μάθηση: Πώς το μοντέλο μαθαίνει από δεδομένα

2.3 Πώς το μοντέλο επεξεργάζεται τη γλώσσα: κειμενικές μονάδες (tokens), ενσωματώσεις (embeddings) και αυτοπροσοχή (self-attention)

2.4 Τύποι μοντέλων και επιλογή εργαλείων για το σχολείο

Κεφάλαιο 3: Πώς μαθαίνουν τα μοντέλα: εκπαίδευση, ρυθμίσεις και παιδαγωγικές συνέπειες

3.1 Πώς εκπαιδεύεται ένα μοντέλο: από τα δεδομένα στον ανθρώπινο έλεγχο

3.2 Υπερπαράμετροι: Βασικές ρυθμίσεις που αλλάζουν το αποτέλεσμα

3.3 Μηχανική μάθηση και ανθρώπινη μάθηση: ομοιότητες, διαφορές και παιδαγωγικές συνέπειες

3.4 Από τη θεωρία στην τάξη: σχεδιασμός δραστηριοτήτων για κάθε ηλικία

Κεφάλαιο 4: Η φύση, τα όρια και το μέλλον της ΤΝ

4.1 Τι πραγματικά κάνουν τα γλωσσικά μοντέλα

4.2 «Ψευδαισθήσεις» (hallucinations): Γιατί το μοντέλο κάνει πειστικά λάθη

4.3 Αναδυόμενες δυνατότητες, αυτονομία και γενική ΤΝ (AGI)

4.4 Η στάση του εκπαιδευτικού απέναντι στην ΤΝ

Κεφάλαιο 5: Ηθική, δεοντολογία και ο ανθρώπινος παράγοντας

5.1 Τα βασικά ηθικά ζητήματα της ΤΝ στην εκπαίδευση

5.2 Το κανονιστικό και διεθνές πλαίσιο για τη χρήση της ΤΝ στην εκπαίδευση

5.3 Η ηθική στη σχολική πράξη: εφαρμογές, κίνδυνοι και πολιτικές

5.4 Κριτική σκέψη: ο εκπαιδευτικός ως τελικός κριτής

Μέρος Β’ - Παιδαγωγικές εφαρμογές

Κεφάλαιο 6: Παιδαγωγικός σχεδιασμός και υπεύθυνη χρήση της ΤΝ στη διδασκαλία

6.1 Τι αναθέτουμε στη μηχανή και τι πρέπει να παραμένει στα χέρια του παιδιού

6.2 Πρακτικός σχεδιασμός μαθήματος με ΤΝ

6.3 «Σκαλωσιά», προσαρμοστική μάθηση και συμπερίληψη

6.4 Ο ρόλος του εκπαιδευτικού: όρια και ευθύνες

Κεφάλαιο 7: Πολυτροπικότητα και Οπτικός Γραμματισμός στην Εποχή της Παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης

7.1 Πολυτροπικότητα: Μια θεμελιώδης αρχή για τη σύγχρονη τάξη

7.2 Παραγωγή εικόνας και ψηφιακή αφήγηση

7.3 Κριτικός οπτικός γραμματισμός: από τα στερεότυπα στα βαθιά παραποιημένα (deepfakes)

7.4 Ηθική, νομικό πλαίσιο και ψηφιακή ιθαγένεια

Κεφάλαιο 8: Αξιολόγηση, ανατροφοδότηση και εξατομίκευση

8.1 Η αξιολόγηση ως παιδαγωγική πράξη

8.2 Χρήσεις της ΤΝ στην αξιολόγηση της τάξης

8.3 Ακαδημαϊκή ακεραιότητα στην εποχή της ΤΝ

8.4 Ειδική αγωγή, συμπερίληψη και εξατομικευμένη αξιολόγηση

Κεφάλαιο 9: Προσομοιώσεις και παιχνίδια ρόλων

9.1 Γιατί χρησιμοποιούμε την προσομοίωση στην εκπαίδευση

9.2 Παιχνίδι ρόλων στην τάξη: παραδείγματα και χρήσεις

9.3 Προσομοιώσεις για την επαγγελματική ανάπτυξη των εκπαιδευτικών

9.4 Όρια, κίνδυνοι και εποπτεία: τι πρέπει να γνωρίζει ο εκπαιδευτικός

Μέρος Γ’ - Προγραμματισμός με Φυσική Γλώσσα και Μικρο-εφαρμογές (Vibe Coding)

Κεφάλαιο 10: Εισαγωγή στον προγραμματισμό με φυσική γλώσσα (vibe coding)

10.1 Τι είναι ο προγραμματισμός με φυσική γλώσσα (vibe coding)

10.2 Πώς γράφουμε εντολές που δίνουν χρήσιμο αποτέλεσμα (prompt engineering)

10.3 Στρατηγικές αλληλεπίδρασης: από την απλή εντολή στη σύνθετη συνεργασία

10.4 Ο εκπαιδευτικός ως δημιουργός μικρο-εργαλείων: τι αλλάζει και τι ελέγχει

Κεφάλαιο 11: Δημιουργία εκπαιδευτικών μικρο-εφαρμογών (micro-apps)

11.1 Τι είναι οι μικρο-εφαρμογές (micro-apps) και πότε αξίζει να τις δημιουργούμε

11.2 Μικρο-εφαρμογές στο νηπιαγωγείο: ψηφιακές ρουτίνες και διαχείριση τάξης

11.3 Μικρο-εφαρμογές στο δημοτικό: διαδραστική μυθοπλασία και παιχνιδοποιημένα κουίζ

11.4 Ευρύτερες εφαρμογές των micro-apps: εργαλεία διαχείρισης, συμπερίληψη και κοινότητες πρακτικής

Κεφάλαιο 12: Συντήρηση και διόρθωση (debugging)

12.1 Τι είναι η εκσφαλμάτωση (debugging) στο vibe coding

12.2 Η επαναληπτική βελτίωση ως βασική πρακτική του debugging

12.3 Ο εκπαιδευτικός ως ελεγκτής ποιότητας: η ανθρώπινη επίβλεψη στην πράξη

12.4 Το debugging ως μαθησιακή διαδικασία: από τον εκπαιδευτικό στους μαθητές

Επίλογος

Δραστηριότητες

Παραρτήματα

Παράρτημα Α: Ιεραρχημένοι στόχοι μάθησης για την Τεχνητή Νοημοσύνη στο νηπιαγωγείο και το δημοτικό

Παράρτημα Β: Θεσμικά κείμενα, πλαίσια αναφοράς και εργαλειοθήκες για την Τεχνητή Νοημοσύνη στην εκπαίδευση

Παράρτημα Γ: Η δέσμευση του εκπαιδευτικού: πέντε αρχές για τη Παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη στην τάξη

Παράρτημα Δ: Οδηγός συμμόρφωσης με την Πράξη για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act) για εκπαιδευτικούς

Παράρτημα Ε: Πλαίσιο συστάσεων για τη συμμετοχική μάθηση με Τεχνητή Νοημοσύνη

Παράρτημα ΣΤ: Οδηγός ηθικής και παιδαγωγικής αυτοαξιολόγησης

Παράρτημα Ζ: Γλωσσάρι βασικών όρων Τεχνητής Νοημοσύνης και χρήσιμοι πόροι

Βιβλιογραφία

Ξενόγλωσση βιβλιογραφία

Ελληνόγλωσση βιβλιογραφία