Η δημιουργία της πατριαρχίας

Στη μακρά ιστορία της ανθρωπότητας υπήρξε πάντα η πατριαρχία ή ξεκίνησε σε συγκεκριμένη ιστορική στιγμή, από συγκεκριμένους θεσμούς, από συγκεκριμένες αποφάσεις;

Το ερώτημα αυτό — τόσο απλό και τόσο σημαντικό — τοποθέτησε η Gerda Lerner στο επίκεντρο της ιστορίας των γυναικών με το θεμελιώδες βιβλίο της "Η δημιουργία της Πατριαρχίας".

Η Lerner — ως πρόσφυγας Εβραία από την Αυστρία που εγκαταστάθηκε στις ΗΠΑ το 1939 υπήρξε ιδρύτρια του πρώτου μεταπτυχιακού προγράμματος στην Ιστορία των Γυναικών και του πρώτου διδακτορικού προγράμματος, ενώ αποτελεί την πιο επιδραστική ιστορικός των γυναικών και του φύλου από τη δεκαετία του 1960 καθώς και πρωταγωνίστρια του κινήματος της «ιστορίας από τα κάτω» όπου μεταμόρφωσε το πεδίο της ιστοριογραφίας και εξέθεσε τα κενά μιας ιστοριογραφίας γραμμένης σχεδόν αποκλειστικά από την οπτική των ανδρών.

Το παρόν βιβλίο αναπτύσσεται σε 11 κεφάλαια που ξεδιπλώνουν σταδιακά το επιχείρημα. Ξεκινώντας από τις αρχαίες απαρχές (κεφ. 1) και τη διαμόρφωση μιας υπόθεσης εργασίας (κεφ. 2), η Lerner παρακολουθεί τους μηχανισμούς εμπορευματοποίησης και έλεγχου των γυναικείων σωμάτων: η αντικαταστάτρια σύζυγος και το ενέχυρο (κεφ. 3), η σκλάβα (κεφ. 4), η σύζυγος και η παλλακίδα (κεφ. 5), το κάλυμμα της γυναίκας (κεφ. 6, veiling). Ακολουθεί η θρησκευτική ιστορία: οι θεές (κεφ. 7), οι πατριάρχες (κεφ. 8), η συμφωνία μεταξύ ανδρών και θεών (κεφ. 9), τα σύμβολα (κεφ. 10). Το βιβλίο ολοκληρώνεται με το συνθετικό κεφάλαιο για τη δημιουργία της πατριαρχίας (κεφ. 11).

Η ελληνική έκδοση, σε επιστημονική επιμέλεια και μετάφραση της Δρ. Δήμητρας Μαρέτα — της μοναδικής γυναίκας στην Ελλάδα που ασχολείται με πολιτική θεωρία του κράτους, της αντεπανάστασης και του συντηρητισμού — προσφέρει μια σπάνια προστιθέμενη αξία: πρωτότυπο πρόλογο 63 σελίδων που συνιστά αυτόνομη πολιτική θεωρία της φεμινιστικής σκέψης. Ο πρόλογος χαρτογραφεί την εξέλιξη της φεμινιστικής θεωρίας από την Olympe de Gouges και τη Mary Wollstonecraft, μέσα από τον John Stuart Mill, μέχρι τη σύγχρονη εποχή, και επιχειρηματολογεί υπέρ της επιστροφής του γυναικείου ζητήματος από το πεδίο της ατομικής ταυτότητας στο πεδίο της πολιτικής εξουσίας — μια θέση που θα τροφοδοτήσει σημαντικές συζητήσεις στην ελληνική ακαδημαϊκή κοινότητα.

Απευθύνεται σε φοιτητές και ερευνητές Ιστορίας, Πολιτικής Επιστήμης, Κοινωνιολογίας, Φιλοσοφίας, Ανθρωπολογίας, Θεολογίας και Σπουδών Φύλου, αλλά και σε αναγνώστες που ενδιαφέρονται για την ιστορία των γυναικών και τη φεμινιστική σκέψη και σε κάθε πολίτη που αντιμετωπίζει τη σύγχρονη ανάδυση αυταρχικών, πατριαρχικών και μισογυνικών ιδεών με την πεποίθηση ότι χρειάζονται ιστορική τεκμηρίωση για να αντιπαρατεθούν.