Δημοσιογραφία στην Ψηφιακή εποχή

Σημείωμα των συγγραφέων

Σημείωμα του δημοσιογράφου Κώστα Γιαννακίδη

Εισαγωγή

Μια τοπογραφία του δημοσιογραφικού πεδίου

Τι (δεν) είναι δημοσιογραφία

Εν αρχή ην ο επαγγελματισμός

Τι έχει αλλάξει;

Αληθοκτονία και η ηθική διάσταση της δημοσιογραφικής πρακτικής

Η δημοσιογραφία είναι ενιαία

Δομή και περιεχόμενο του βιβλίου

Α' Μέρος | Η μετάβαση της δημοσιογραφίας στο ψηφιακό περιβάλλον

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 • Η Ψηφιακή Δημοσιογραφία ως πεδίο έρευνας

1.1 Εισαγωγή

1.2 Η δημοσιογραφία συναντά τον Παγκόσμιο Ιστό: Από τον Γουτεμβέργιο στον Tim Burners-Lee

1.2.1 Στη λογική του μέσου

1.3 Φάσεις της εξέλιξης της δημοσιογραφίας στον Παγκόσμιο Ιστό

Πρώτη φάση

Δεύτερη φάση

Τρίτη φάση

1.3.1 Η συνάντηση της δημοσιογραφίας με την Τεχνητή Νοημοσύνη

1.4 Τι (δεν) είναι Ψηφιακή Δημοσιογραφία

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 • Από το παραδοσιακό ακροατήριο στη συμμετοχή των πολιτών

2.1 Εισαγωγή

2.2 Τυχαίες δημοσιογραφικές πράξεις

2.3 Από τις στήλες των αναγνωστών στο προερχόμενο από τους χρήστες περιεχόμενο (UGC)

2.3.1 Προσδοκίες εκδημοκρατισμού των μέσων- Το μοντέλο του Indymedia

2.3.2 Εναλλακτικά μέσα

2.3.3 Τα blogs ως πρόδρομοι των κοινωνικών μέσων- Το fakellaki.blogspot.com

2.3.4 Το προερχόμενο από τους χρήστες περιεχόμενο (UGC)

2.3.5 H δύναμη του κοινού- Υπόθεση Ian Tomlinson

2.4 Δημοσιογραφία για τον Πολίτη

2.5 Διαδραστική δημοσιογραφία: Ένας όρος ομπρέλα

2.6 Περισσότερη συμμετοχή αλλά όχι απαραίτητα περισσότερη δημοκρατία

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 • Το νέο πληροφοριακό οικοσύστημα

3.1 Εισαγωγή

3.2 Πληροφοριακή υπερφόρτωση

3.2.1 Στον ωκεανό των ψευδών ειδήσεων

3.2.2 Η άνοδος και η πτώση (;) του ελέγχου γεγονότων

3.3 Πληροφοριακά «σκουπίδια» και συνθετική γνώση

3.4 Η ηχώ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (echo chamber effect)

3.5 Το φαινόμενο της πόλωσης

3.6 Διάρκεια προσοχής

3.7 Η δημοσιογραφία στο σταυροδρόμι

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 • Προς νέες δημοσιογραφικές πρακτικές

4.1 Εισαγωγή

4.2 Τα κοινωνικά μέσα και τα κοινωνικά κινήματα

4.2.1 Η Αραβική Άνοιξη ως αφετηρία των αλλαγών

4.3 Από την αίθουσα σύνταξης στο πεδίο

4.3.1 Επανάσταση σε φορητό υπολογιστή: Η περίπτωση του Bellingcat

4.3.2 Η «άνοιξη» της Δημοσιογραφίας Φορητών Μέσων

4.3.3 Η ενσωμάτωση της OSINT στη δημοσιογραφία: Η περίπτωση του BBC Africa Eye

4.3.4 Η διεπιστημονική προσέγγιση στην έρευνα ανοιχτών πηγών: Forensic Architecture

4.4 Η μεθοδολογία και τα εργαλεία της OSINT

4.5 Ερευνητική δημοσιογραφία και OSINT

4.6 Ξεχωρίζοντας το ψευδές από το αληθινό: Μια διαρκής πάλη

4.7 Νέες δημοσιογραφικές πρακτικές και μορφές

B' Μέρος | Σύγχρονες δημοσιογραφικές πρακτικές, αφηγήσεις και αλγόριθμοι

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 • Εναλλακτική δημοσιογραφία - Εναλλακτικά μέσα ενημέρωσης

5.1 Εισαγωγή

5.2 Ορισμοί και εννοιολογικές προσεγγίσεις

5.3 Θεωρητικές προσεγγίσεις

5.4 Διαφορές με τα παραδοσιακά ή/και κυρίαρχα μέσα

5.4.1 Δομή και πρακτικές των εναλλακτικών μέσων

5.4.2 Οικονομική βιωσιμότητα

5.4.3 Σχέση με το κοινό

5.5 Ιστορικές μορφές και εκφάνσεις των εναλλακτικών μέσων

5.5.1 Έντυπα εναλλακτικά μέσα και underground κουλτούρα

5.5.2 Μέσα κοινωνικής παρέμβασης και περιοδικά δρόμου

5.5.3 Κοινοτικά και τοπικά μέσα

5.6 Ο ρόλος της τεχνολογίας στην εξέλιξη των εναλλακτικών μέσων

5.7 Η αποκριτική δημοσιογραφία και η αργή δημοσιογραφία ως εναλλακτικές δημοσιογραφικές προσεγγίσεις

5.7.1 Αποκριτική δημοσιογραφία

5.7.2 Αργή δημοσιογραφία

5.8 Ο ρόλος και η δυναμική των εναλλακτικών μέσων και των εναλλακτικών δημοσιογραφικών προσεγγίσεων

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 • Ο μετασχηματισμός της δημοσιογραφικής αφήγησης στην ψηφιακή εποχή

6.1 Εισαγωγή

6.2 Η εξέλιξη των δημοσιογραφικών αφηγηματικών μορφών

6.2.1 Θεματοφύλακας ή καθοδηγητής; Οι νέες αφηγήσεις της δημοσιογραφίας

6.3 Ο ρόλος των πολυμέσων στη δημοσιογραφική αφήγηση

6.4 Σύγχρονες διαδραστικές μορφές αφήγησης

6.5 Η δημοσιογραφική αφήγηση στα κοινωνικά δίκτυα και τις κινητές συσκευές

6.6 Εμβυθιστική δημοσιογραφία: Νέες βιωματικές μορφές ενημέρωσης

6.7 Παιχνιδοποίηση (gamification) και ειδησεογραφική αφήγηση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 • Οι αλγόριθμοι στη δημοσιογραφία

7.1 Εισαγωγή

7.2 Τι είναι οι αλγόριθμοι, τελικά;

7.3 Πώς σχετίζονται οι αλγόριθμοι με τη δημοσιογραφία και τα μέσα;

7.4 Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως «όαση» για την περιφερειακή δημοσιογραφία

7.5 Αλγοριθμική παραγωγή περιεχομένου

7.6 Αλγοριθμική διαμεσολάβηση, εξατομίκευση και διανομή των ειδήσεων στο ψηφιακό περιβάλλον

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 • Δημοσιογραφία Δεδομένων

8.1 Εισαγωγή

8.2 Ιστορική αναδρομή

8.3 Ανοιχτά δεδομένα

8.4 Ροή εργασίας στη δημοσιογραφία δεδομένων

8.5 Εύρεση και συλλογή δεδομένων

8.5.1 Προκλήσεις στην εποχή των μεγάλων δεδομένων

8.5.2 Εξόρυξη δεδομένων (Data Mining)

8.5.3 Συσσώρευση δεδομένων (Data aggregation)

8.6 Εργαλεία επαλήθευσης δεδομένων

8.6.1 Εργαλεία επαλήθευσης πηγών και ψηφιακών ταυτοτήτων

8.6.2 Εργαλεία επαλήθευσης εικόνων και οπτικοακουστικού περιεχομένου

8.6.3 Εργαλεία επαλήθευσης τοποθεσίας και χρόνου

8.7 Ανάλυση - Επεξεργασία δεδομένων

8.8 Παρουσίαση πληροφοριών

8.8.1 Μορφές οπτικοποίησης

8.8.2 Τα χρονολόγια

8.8.3 Πληροφοριακά Γραφήματα (Infographics)

8.8.4 Λογισμικά δημιουργίας οπτικοποιήσεων

ΕΠΙΜΕΤΡΟ • Προβληματισμοί, ευκαιρίες και ανοιχτά ερωτήματα

Η διαχρονική ουσία της δημοσιογραφίας στην ψηφιακή εποχή

Πολυτροπικότητα, νέες γενιές και η πρόκληση της αξιοπιστίας

Η διττή φύση των εναλλακτικών μέσων ενημέρωσης: ευκαιρίες και κίνδυνοι

Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως κοινωνικός και επαγγελματικός μετασχηματισμός

Αντίρροπες τάσεις: «κίνδυνοι» και «δυνατότητες» στις αίθουσες σύνταξης

Ηθικές προκλήσεις

Η έλευση της δημοσιογραφίας δεδομένων και η εμπλοκή του κοινού

Το ρυθμιστικό κενό και οι προκλήσεις της ιδιωτικότητας

Δομή των οργανισμών και η ανάγκη εκπαίδευσης

Αγωγή στα μέσα και στην Τεχνητή Νοημοσύνη: Η θωράκιση του κοινού

Ανοιχτά ερωτήματα

Βιβλιογραφία

Ξενόγλωσση βιβλιογραφία

Ελληνόγλωσση βιβλιογραφία